Kategori: Artikel Sunda | Diterbitkan pada: 03-12-2009 | 4 Komentar »

Éséy Cécé Hidayat

Anak, sacara kodratna lahir dina kaayaan suci bersih lir kapas nu nyacas bodas. Rék jadi hideung, rék jadi beureumna téh kapan kumaha kolotna. Cara dina keretas téa mah budak téh lir keretas bodas tulisaneun. Rék ditulisan ku nu rocét atawa ku nu rapih, gumantung ka nu nulisanana. Sakumaha dina ajaran Islam gé aya hadis nu nerangkeun yén orok gubragna ka alam dunya dina kaayaan suci bersih, rék di-Islamkeun, di-Nasranikeun, atawa di-Majusikeun téh gumantung indung jeung bapa, nu jadi kolotna. Kolot boga kawajiban nangtukeun pikaharéup­eun anakna. Rék sina hadé, rék sina goréng, rék Islam, Nasrani, atawa Majusi kumaha kolot nu ngurus jeung ngatik ngadidikna. Di dieu, pangaruh kolot téh gedé pisan dina lebah nangtukeun atikan jeung didikan ka nu jadi anak.

Kategori: Artikel Sunda | Diterbitkan pada: 03-12-2009 | Tak ada komentar »

Éséy Ki Édas

Ngawur nyaéta malédog ku barang anu loba tapi wandana laleutik. Saperti keusik, tipung atawa taneuh ngebul. Ngawur di dieu mah, lain harti nu sabenerna, tapi kecap injeum­an, tina harti méré parab. Maraban ha­yam ku jagong atawa ku bangsal, biasana diawurkeun, kawas nyawér pangantén ku ngawur-ngawur béas pacampur konéng jeung duit récéh. Sawéran pangantén téh jero-jerona mah siloka, nyaéta papatah ti kolot ka pangantén anyar, sangkan dimana boga rizki kudu bisa ngawur nu séjén. Utamana mah fakir miskin. Tapi ieu papatah téh saukur dijarieun kabiasaan atawa budaya wungkul. Budaya karuhun nu kudu dimumulé, cenah. Digugulungna saukur samet cangkangna. Ari kana eusina mah nyaéta kudu jadi jalma béréhan téa, teu ieuh diperhatikeun. Éstu haré-haré baé.

Kategori: Artikel Sunda | Diterbitkan pada: 03-12-2009 | Tak ada komentar »

Éséy Iip D. Yahya

Prabu Wastu minangka pribadi anu visionér ku amanatna anu kawéntar, aya ma nu pandeuri pakéna gawé rahayu pakeun heubeul jaya di buana. Anjeunna miboga kayakinan yén generasi anu bakal datang bakal sanggup mawa Sunda jaya di buana ku jalan gawé rahayu. Tina mangsa anu ieu, tina ajén-inajén budaya anu dihasilkeun­ana, urang bisa miang kalawan teteg-panceg maluruh tur manggihan tetekon budaya Sunda. Hiji tetekon anu bisa méré kabagjaan ka sakur anu ngarasa miboga Sunda, anu terus ngahudang kana gawé nyata.

Kategori: Artikel Sunda | Diterbitkan pada: 03-12-2009 | 1 Komentar »

Éséy DJASÉPUDIN

Teuing naon alesanana pintonan wayang harita mah asa karasa dangiang Sundana téh? Eta kitu pédah Ki Dalangna asli pribumi? Ah, asa kaleuleuwihi. Pédah urang Jatinangor jeung sabudeureunana geus bosen kitu nyakseni acara-acara tivi nu kitu-kitu baé, laju milih nongton Ki Dumang ngawayang? Teu ngabibisani. Atawa pintonan wayang Ki Dumang mah teu kaancloman ku rupaning “kapentingan”? Duka téh teuing.

Kategori: Artikel Sunda | Diterbitkan pada: 01-11-2009 | Tak ada komentar »

Ku GODI SUWARNA

Harita, uing sok ngahaja ngadeuheus mun Kang Ajip pareng sindang ka bumina Kang Kis WS. di Banagara. Geus rada wani ngobrol celengkang-celengkeung. Ngan angger wé ari palebah hayang udud mah sok ngadon medal sila, nguliwed heula ka téras. Inggis kawas Hadi AKS nu kantos kabur pangacianana bari teras rada seuseut kana ngarang. Numawi, asa kurang leket uing mah mun ngobrol jeung Kang Ajip téh. Éta tuda teu bisa bari melenyun. Teu wantun. Angger paur kasenghor, sanajan sim uing ogé lebet kana kolom pendékar berdarah tinggi nu mindeng paséa jeung kasepuhan.

Kategori: Artikel Sunda | Diterbitkan pada: 30-09-2009 | 2 Komentar »

Ku DHIPA GALUH PURBA

Geus lain rusiah deui tur jadi fenomena umum yén ngarayakeun lebaran di pakampungan téh réa diantarana nu kalah ngadu géngsi. Pangpangna pikeun anu sapopoéna ngumbara di kota-kota gedé. Pakéan sing sarwa anyar, dahareun sagala aya, kandaraan méwah, ngecét imah, jeung sajabana, salawasna jadi bagéan tina ngarayakeun lebaran pikeun sawatara jalma. Malah keur ngahontal éta kaméwahan téh aya kalana maksakeun. Contona nginjeum duit ka réntenir atawa ngagadékeun pakakas imah keur sakadar ngaréntal kandaraan. Pokona mah rupaning cara dilakonan sangkan lebaran bisa ginding, pikeun némbongkeun kasuksésanna ngumbara di kota gedé. Matéri beuki weweg jadi barométer keur ngukur darajat manusia. Naha kiwari masarakat téh beuki réa nu materialistis? Apan di payuneun Gusti Nu Maha Agung mah, jalma anu pangmulya-mulyana téh lain jalma beunghar, lain pajabat, lain ménak, tapi jalma anu taqwa.

Kategori: Artikel Sunda | Diterbitkan pada: 27-08-2009 | 6 Komentar »

Ku DHIPA GALUH PURBA

(Mairan Kolom, Ahman Sya Dina Manglé No. 2233)

Dina béréndélan ngaran tokoh-tokoh beunang tim lima téa, diantarana aya kacatet ngaran Ahman Sya. Jadi, Ahman Sya milih dirina sorangan ku soranganna, anu ceuk barudak ayeuna mah “jeruk makan jeruk”. Ana kitu mah rék kumaha independenna? Tapi, moal pipilueun masalah internal TIOK kétang. Anu ngajurung ieu tulisan taya lian ku ayana Ahman Sya masualkeun PPSS (Paguyuban Panglawungan Sastra Sunda) dina Manglé No. 2233. Kilang kitu, sanajan kuring salahsahiji pangurus PPSS, tapi henteu otomatis ieu tulisan téh jadi pernyataan resmi PPSS. Teu béda jeung tokoh PPP Lukman Hakiem Saifuddin anu jadi jurkam JK-Wiranto dina Pemilu Presiden kamari, apan henteu otomatis PPP ngarojong JK-Wiranto. Malah geus karuhan PPP ngayakeun koalisi jeung Partai Demokrat.

Kategori: Artikel Sunda | Diterbitkan pada: 13-08-2009 | Tak ada komentar »

Ku GODI SUWARNA

Nanging, tiasa baé Kang Ajip téh ujug-ujug ngaluarkeun aturan kieu: Buku nu asup proyek teu kaasup nu dipeunteun ku Rancagé! Tah, kitu saé, Kang! Mung, tangtos bakal seueur pangarang marurang-maring, kayaning Hadi Aks, Dadan Sutisna, Dhipa Galuh Purba, Nazaruddin Azhar, Sarabunis Mubarok, Toni Lesmana saparakanca. Mangkaning pendékar wungkul, ti golongan pemburu hadiah sastra!

Kategori: Artikel Sunda | Diterbitkan pada: 08-12-2008 | 2 Komentar »

Ku NANO S

Patanyaan mimiti,ti iraha jeung saha nu ngasupkeun ceurik Rahwana kana tembang? Ceuk Kang Ace mah, cenah tuan Abdulah urang Arab, ti Cicendo Bandung. Sedeng Pa Apung S Wiratmaja, gaduh panyangka nu mimiti make (ngasupkeun) lagu eta kana tembang, mimitina ti Menir Muda (Holil). Sigana perlu dipaluruh deui leuwih gemet, naha muda urang Arab resep kana wayang jeung kana tembang? Atawa naha enya bener Menir nu mimitina ngasupkeun kana tembang? Nu dimaksud tembang teh tangtu we lain tembang Cianjuran saperti ayeuna.Beh ditu lingkungan rakyat ge ngagarap lagu lagu tembang, ngan beda dina mirigna, luhurna surupan,jeung gaya/wanda mamanisna. Diantara lalaguan tembang anu harita sok dibawakeun, saperti lagu Sinom Satria, Setra, Eros, Udan Mas, Pamuradan, jrrd.